O winach organicznych słów kilka

Tekst: Marcin Słaby

    Żywność ekologiczna (w tym wina) cieszy się na świecie coraz większym zainteresowaniem, bez wątpienia. W Polsce tzw. „wina ekologiczne” również biją rekordy sprzedaży. Tak zwane, ponieważ co do zasady nie istnieją wina ekologiczne, ekologiczna może być co najwyżej uprawa winorośli. Wina dzielimy na konwencjonalne (wszystkie wina nieuprawiane metodą organiczną), organiczne/biologiczne (nazwa w zależności od kraju pochodzenia, Ecocert), biodynamiczne (Demeter) i tzw. naturalne (VinNatur i RAW). Umownie wszystkie wina organiczne, biologiczne, biodynamiczne i naturalne nazwać można ekologicznymi. Jako zbiór win wyprodukowanych z winogron pochodzących z upraw ekologicznych. Jednakże produkcja win metodą biodynamiczną czy naturalną jest o wiele bardziej wymagająca, aniżeli produkcja metodą organiczną, o metodzie konwencjonalnej nie wspomnę. W tym artykule przybliżę świat win ORGANICZNYCH/BIOLOGICZNYCH.

Na świecie istnieje wiele organizacji certyfikujących wina organiczne. Każda z nich rządzi się własnymi prawami i systemami przyznawania i kontrolowania certyfikatów. Wszystkim organizacjom przyświeca jeden cel: promowanie i certyfikowanie zdrowej żywności.

I tak w Unii Europejskiej największą organizacją certyfikującą jest ECOCERT:

organizacja założona we Francji w 1991 roku, obecnie posiadająca oddziały w wielu krajach:

Brazylia – ECOCERT BRASIL
Kanada – ECOCERT CANADA
Kolumbia – ECOCERT COLOMBIA LTDA
Ekwador – EKWADOR ECOCERT
Francja – ECOCERT France S.A.S.
Niemcy – Ecocert IMO GmbH
Indie – ECOCERT INDIA
Japonia – ECOCERT JAPAN / ECOCERT-QAI JAPAN Ltd.
Korea – KONKUK ECOCERT Korea
Portugalia – ECOCERT PORTUGAL / SOCERT
Rumunia – ECOCERT EUROPE DU SUD EST
Republika Południowej Afryki – ECOCERT SOUTH AFRICA-AFRISCO PTY Ltd
Hiszpania – AMBICERT
Szwajcaria – Ecocert IMOswiss AG
Turcja – ECOCERT TURKEY
Stany Zjednoczone – Ecocert ICO

W 2012 roku weszła w życie dyrektywa Unii Europejskiej, wedle której wszystkie wina organiczne wyprodukowane w UE muszą posiadać certyfikat ECOCERT.

W USA wiodącą instytucją kontrolującą i certyfikującą wina organiczne jest USDA Organic

(United States Department of Agriculture; Departament Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, amerykański federalny organ wykonawczy). Podobnie jak w Europie, żywność ekologiczna w USA również jest certyfikowana, a etykieta „ORGANIC” jest jedną z najbardziej pożądanych przez konsumentów. Wszystkie produkty posiadające tę etykietę muszą być certyfikowane przez agencję akredytowaną przez USDA. Lista agencji certyfikujących, podmiotów certyfikowanych dostępna jest pod linkiem organic.ams.usda.gov.

Podstawowym kryterium podziału win organicznych/biologicznych są:

– zakaz stosowania GMO
– zakaz stosowania promieniowania jonizującego
– zakaz używania pestycydów i herbicydów (za wyjątkiem np. „mieszanki bordoskiej” – interesujące, gdyż ołów i siarka raczej organicznie nie brzmi)
– zakaz stosowania hormonów i ograniczanie stosowania antybiotyków.

Producenci ekologiczni muszą przyjąć:

– płodozmian
– uprawę roślin wiążących azot i inne uprawy „zielonych nawozów” w celu przywrócenia żyzności gleby
– zakaz stosowania mineralnych nawozów azotowych
– zmniejszenie wpływu chwastów i szkodników
– w celu utrzymania zdrowia zwierząt producenci ekologiczni muszą zapobiegać nadmiernemu gromadzeniu zwierząt.

Przy produkcji wina organicznego w Unii Europejskiej dopuszcza się stosowanie siarczynów , jednakże na znacznie niższym poziomie aniżeli przy produkcji win konwencjonalnych. Ciekawie kwestię siarczynów rozwiązano w USA. „Wina certyfikowane „ekologiczne” w ramach Narodowego Programu Organicznego nie mogą zawierać dodanych siarczynów, ale wina oznaczone jako „wino z ekologicznych winogron” mogą” – czytamy w Wikipedii.

Lista prywatnych instytucji certyfikujących wina organiczne/biologiczne i biodynamiczne:
• Demeter International: www.demeter.net (i jego krajowa organizacja w UE)
• Bioland, Niemcy: www.bioland.de
• Naturland, Niemcy: www.naturland.de
• Ecovin, Niemcy: www.ecovin.de
• Biodyvin, Francja: www.biodyvin.com
• Nature & Progress, Francja: www.natureetprogres.org
• AIAB, Włochy: www.aiab.it
• BIO AUSTRIA, Austria: www.bio-austria.at
• Soil Association, Wielka Brytania: www.soilassociation.org
• Delinat, Szwajcaria: www.delinat.com
• BioSuisse, Szwajcaria: www.bio-suisse.ch
• BioCoherence, Francja: www.biocoherence.fr (obecnie rozwijany)

Przykłady organizacji europejskich dla producentów wina organicznego:
• IFOAM EU Group, EU: www.ifoam-eu.org
• Ekovin, Republika Czeska: www.ekovin.cz
• AIAB, Włochy: www.aiab.it
• FNAB, Francja: www.fnab.org
• Itab, Francja: www.itab.asso.fr
• FNIVAB, Francja: www.fnivab.org
• Bio-Vinature, Szwajcaria

Uprawa winorośli i produkcja wina metodą organiczną to bez wątpienia słuszna droga w rozwoju winiarstwa. Im mniej pestycydów w żywności, tym lepiej. Dla producenta, dla konsumenta i dla winnicy. Herbicydy i pestycydy można zastąpić naturalnymi zamiennikami.

Francuscy winiarze wyliczyli, iż uprawa winorośli i produkcja wina metodą organiczną przysparza 7 dodatkowych dni pracy w roku. Dzięki temu wino jest zdrowsze, ale i nieznacznie droższe. Jest również trudniejsze w produkcji (zwłaszcza wina biodynamiczne i naturalne). Istnieje wiele za i przeciw zarówno po jednej, jak i drugiej stronie. Bez wątpienia nie można powiedzieć, iż wino nie posiadające certyfikatu Ecocert czy USDA Organic na etykiecie jest mniej zdrowe, czy gorsze jakościowo od tego z certyfikatem. Certyfikat na etykiecie jest pewnego rodzaju gwarantem jakości. Istnieje jednak wiele winnic, zwłaszcza tych małych, którym najzwyczajniej w świecie nie zależy na certyfikacie (płatnym), a które prowadzone są w sposób jak najbardziej ekologiczny. Natomiast EKOLOGICZNIE NIE ZNACZY LEPIEJ, EKOLOGICZNIE ZNACZY ZDROWIEJ. Jak zawsze, jakość wina zależy od indywidualnego podejścia producenta.

Już w najbliższy czwartek, tj. 1 sierpnia, o godzinie 18:00 odbędzie się interesująca degustacja win organicznych w Winotece Zielone Butelki w Gdańsku (ul. Kartuska 213). Jako współprowadzący serdecznie zapraszam. Porozmawiamy o wadach i zaletach upraw ekologicznych, spróbujemy interesujących win.

https://www.facebook.com/events/477729226106470/

Źródła:

  • https://www.ifoam-eu.org/sites/default/files/page/files/ifoameu_reg_wine_dossier_201307.pdf
  • www.kwiatkowscywusa.blogspot.com
  • www.wikipedia.pl
  • http://www.biodyvin.com/en/home.html

Zdjęcie wyróżniające z winnicy Fidora Wines.

Fidora Wines